Radyo ve Televizyon Muhabirliği Nasıl Bir Meslek

Radyo ve Televizyon Muhabiri

 TANIM

Haber kaynakları ile ilişki kurarak sürekli haber toplayan, gerektiğinde olayları yerinde 

izleyen, haberi yazılı veya sözlü olarak bağlı bulunduğu radyo veya televizyon kurumuna 

ileten kişidir.

 

GÖREVLER

 Radyo televizyon muhabirleri ilgilendikleri olaylara göre siyasal, sosyal, ekonomi, 

spor ve eğlence gibi alanlarda uzmanlaşmaktadırlar. Ancak hangi alanla ilgilenirlerse 

ilgilensinler bir radyo ve televizyon muhabiri şu görevleri yerine getirir;

 Haber kaynaklarından kendisine iletilen haberleri okur, bunları önemine göre sıraya 

koyar ve derinliğine incelenmesi uygun görülen olaylar için bir gündem oluşturur,

 Bir olayla ilgili olarak haber toplamak için, en doğru ve ayrıntılı haberi alabileceği 

haber kaynaklarını belirler,

 Görüşeceği kişileri telefonla arayarak isteğini belirtir ve randevu ister,

 Kameraman ünitesi ile ilişki kurar ve görüşmenin yayınlanacağı yeri ve saati belirtir,

 Haber alacağı kişiye soracağı soruları hazırlar,

 Kararlaştırılan saatte haber kaynağı ile görüşmesini yapar, görüntüleri kameramana 

kaydettirir,

 Haberi yazar ve amirine onaylatır,

 Gerektiğinde kitap, kaset vb. kaynaklardan arşiv taraması yapar.

 

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

 Ses kayıt cihazları (teyp vb.),

 Ses montaj aletleri,

 Bilgisayar,

 Fax, Teleks,

 Çeşitli kırtasiye malzemeleri.

 

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

 Radyo televizyon muhabiri olmak isteyenlerin;

 Normalin üstünde sözel yeteneğe sahip,

 Sosyal olaylara ilgili,

 Derinliğine araştırma merakı olan,

 Başkaları ile iyi ilişki kurabilen kimseler olmaları gerekir.

 Yaratıcılık mesleki başarıyı artırıcı etkendir.

 

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Radyo televizyon muhabirlerinin çalışma ortamları çok değişkendir. Olayın niteliğine göre 

büro ortamı çok sayıda kişinin çalıştığı gürültülü bir ortamdır. Muhabirler birinci derecede 

insanlarla etkileşim halinde görev yaparlar.

 

MESLEK EĞİTİMİ

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Muhabirlik mesleğinin eğitimi için 4 yıllık lisans mezunu olmak yeterlidir. Ancak, bu 

mesleğin eğitimi çoğunlukla Halkla ilişkiler ve Tanıtım, Radyo, Televizyon ve Sinema, 

İletişim Sanatları vb. bölüm mezunlarının bu alanda çalıştıkları gözlenmektedir. 

Ayrıca, TRT\'de verilen hizmet öncesi eğitimler, Anadolu Teknik Liseleri, Anadolu Meslek 

Liseleri Radyo-TV bölümleri de bu mesleğin eğitim yerleri arasındadır.

 

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için;

 Lise veya dengi okul mezunu olmak,

 Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans Yerleştirme Sınavı ’nda (LYS) İletişim 

Fakültesi - “Radyo Sinema ve Televizyon”, “Halkla İlişkiler ve Tanıtım”, “İletişim 

Sanatları” lisans programı için yeterli “TS-1” puan almak.

 Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda 

yukarıdaki lisans programları ile ilgili en az bir yüksek öğretim programını tercih 

etmek gerekmektedir.

Bu yükseköğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar liselerin Sosyal Bilimler, 

Edebiyat, Sosyal Bilimler ve Edebiyat, Dil ve Edebiyat ve Genel Kültür alanlarından mezun 

iseler YGS ve LYS sonuçlarına göre ÖSYM tarafından yapılan yerleştirme işleminde diğer 

alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle 

yerleştirilmektedirler. Ayrıca Güzel Sanatlar Lisesinin Sanat (Sinema-Televizyon) alanı 

mezunları “Radyo Sinema ve Televizyon” bölümünü seçmeleri halinde de diğer alanlardan 

mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle 

yerleştirilmektedirler.

Ancak kendi alan/kol/bölümleri dışında bir yükseköğretim programını tercih eden 

adayların yerleşme şansları azalmaktadır.

Fotoğrafçılık ve Kameramanlık, Radyo ve Televizyon Yayıncılığı, Basın ve Yayıncılık, 

Televizyon Yapım ve Yönetimi, Televizyon ve Radyo Programcılığı, Sahne ve Gösteri 

Sanatları Teknolojisi, Sahne ve Gösteri Sanatları Işık, Sahne ve Gösteri Sanatları Ses 

Teknolojisi, Medya ve İletişim, Fotoğrafçılık, Film Yapım Teknikleri , Sahne ve Gösteri 

Sanatları Teknolojisi, Radyo ve Televizyon Yayıncılığı, Radyo ve Televizyon Yayımcılığı, 

Tıbbi Mümessillik ve Pazarlama ,Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama, Sosyal Bilimler, Sekreterlik, 

Satış ve Reklam Yönetimi, Satış Yönetimi, Reklamcılık Yönetimi, Piyasa Araştırmaları ve 

Pazarlama, Piyasa Araştırmaları ve Reklamcılık, Pazarlama/ Pazarlama ve Satış, 

Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi, Perakendecilik ve Mağaza Yönetimi, Ofis 

Teknolojileri ve Yönetimi, Marka İletişimi, İnternet ile Pazarlama, , İletişim ve Halkla 

İlişkiler, Halkla İlişkiler, Halkla ilişkiler ve Reklamcılık, Halkla ilişkiler ve Tanıtım, Grafik 

ve Reklamcılık, e-Ticaret, Büro Yönetimi, Büro Yönetimi ve Sekreterlik, Büro Yönetimi ve 

Yönetici Asistanlığı, Büro Hizmetleri ve Yönetici Asistanlığı, Tasarım ve Basım-Yayımcılık 

, Basım ve Yayın Teknolojileri , Bilgisayar Destekli Yayıncılık , İnternet gazeteciliği ve 

Yayıncılığı, Matbaacılık, Matbaacılık ve Baskı Teknikleri, Masaüstü yayıncılığı Ön Lisans 

programlarından mezun olduklarında ÖSYM tarafından yapılan dikey geçiş sınavında 

başarılı olduklarında “Radyo Televizyon ve Sinema, Halkla ilişkiler ve Tanıtım ile İletişim 

Sanatları” lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler. 

 

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Anadolu Teknik Liseleri Radyo-Televizyon bölümüne girebilmek için ilköğretim mezunu 

olmak ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme 

ve Yerleştirme Sınavını kazanmak gerekmektedir

İletişim Fakülteleri Radyo -TV ve Sinema bölümlerinde eğitim süresi 4 yıldır.

TRT\'de;

4 yıllık fakültelerden mezun kişilerin kabul edildiği muhabirlik yazılı sınavında başarılı olan 

adaylar 6 aylık hizmet-içi eğitime alınmaktadırlar.

Hizmet öncesi kurslarda;

Haber yazma (TV Haberi, Merkez Haberleri, Yurt Haberleri ve Dış Haberler),

Röportaj tekniği,

Diksiyon,

Fonetik,

Kompozisyon,

Montaj tekniği

gibi konularda eğitim alırlar.

Bu kurs sırasında ara sınavlar yapılır. Kurs bitiminde yazılı ve pratik (görev başında) sınava 

girerler. Son olarak mülakat yapılır. 

Mülakatta başarılı olan kişiler stajyer muhabir olarak göreve alınırlar. Stajyer muhabirlik 

süresi 3 yıldır. 3 yıl bitiminde stajyer muhabirler tez hazırlarlar ve bu tezleri uygun 

görülürse muhabir unvanını elde ederler.

Anadolu Teknik Liseleri Radyo-Televizyon Bölümünün eğitim süresi, birinci yılı yabancı dil 

hazırlık sınıfı olmak üzere 5 yıldır. Bu süre içerisinde öğrenciler; ortak genel kültür 

dersleri yanında; Ses ve Görüntü, Kayıt Cihazları, Kitle İletişim Araçları, Film ve TV 

Temel Kavramları,

Radyo-TV Temel Kavramları, Radyo-TV Program Yapımı, Temel Gazetecilik, Tanıtma 

Yöntemleri ve Reklam Tasarımı, Senaryo Yazımı, Sinema Tarihi, Radyo-TV Haberleri, 

Fotoğraf Uygulamaları, Elektrik-Elektronik Bilgisi, Alıcı-Vericiler, Radyo-TV Programı, 

Yayın Uygulamaları derslerini alırlar.

 

EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE-DİPLOMA VE UNVAN

Eğitim sonunda İletişim Fakültesi mezunları “ Lisans Diploması “ alırlar. Mezunlar Radyo, 

Televizyon ve Sinema sektöründe Haber muhabiri, Program yapımcısı vb. görev yaparlar. 

Anadolu İletişim Meslek lisesi mezunları meslek lisesi diploması ile “Teknisyen” unvanı 

alırlar.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Radyo TV muhabirleri, TRT Kurumunun bütün kanallarında (radyo ve TV), özel televizyon 

kanallarında, özel radyolarda, yerli ve yabancı haber ajanslarında görev yapabilirler.

Olayların geçtiği her yerde (arazi, konferans salonu, sokak, cadde vb.),

Bürolarda,

Montaj stüdyosunda çalışırlar.

TV kanallarının artmasıyla birlikte mesleğe olan ihtiyaç sürekli artış göstermektedir. 

Ancak ilgili üniversite mezunlarının haricinde diğer 4 yıllık yüksekokul mezunlarının da 

mesleğe geçişleri mümkün olduğundan ve mesleğe geçiş için birkaç aşamalı yarışma sınavı 

gerektiğinden oldukça zor elde edilebilecek bir meslektir.

İnsanların bilgilenme ve haber alma ihtiyaçları sürekli var olduğundan, toplum hayatında bu 

meslek önemli bir yer tutmakta ve teknolojinin sürekli gelişmesiyle haberi daha hızlı ve 

modern yöntemlerle ulaştırmak mümkün olmaktadır. (Örn: Modern kayıt ve montaj 

stüdyoları vb.) Televizyon kanallarının sayısının sürekli artması mesleğe olan ihtiyacı 

arttırmaktadır.

 

EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ

EĞİTİM SÜRESİNCE

İletişim fakültelerinde öğrenime devam eden öğrencilere istedikleri takdirde yüksek 

öğrenim ve katkı (harç) kredisi ödenmektedir.

TRT\'de 6 aylık hizmet-içi eğitim süresince meslek adaylarına ücret ödenmemektedir.

 

EĞİTİM SONRASI

Bu meslekte ücretler, çalışılan yer ve deneyime göre değişiklik göstermekte olup, TRT\'de 

radyo-TV muhabiri olarak çalışanların ücreti ile özel televizyon kanallarında çalışanların 

ücreti farklılık göstermektedir. TRT\'de görev yapanlar yaklaşık asgari ücretin 4 katı 

civarında ücret alırlar. Özel televizyonlarda ise anlaşmaya bağlı olarak asgari ücretin 10 

katı kadar ücret alabilmektedirler.

 

MESLEKTE İLERLEME

Lisans eğitiminden sonra alanlarında mastır (yüksek lisans) ve doktora eğitimi alarak, 

akademik kariyer yapabilirler, yüksek öğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent, 

profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.

İdari kadrolara geçiş mümkün olabilmektedir. Bu da uzun bir iş tecrübesi 

gerektirmektedir. (Müdür yardımcısı, müdür vb.)

Yabancı dil bilgisi kişinin dış ülkelerde görev almasını sağlayabilir

.

BENZER MESLEKLER

Gazete Muhabiri.

EK BİLGİLER

TRT\'de bu meslekte çalışabilmek için;

30 yaşını doldurmamış, 4 yıllık üniversite mezunu olan ve görevini devamlı yapmasına engel 

olabilecek akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürü bulunmayan kişiler TRT\'nin açmış 

olduğu yazılı sınava katılmak zorundadırlar. (Giriş şartları yıllara göre değişebilir.) Genel 

duyurulu yazılı sınav sonucu başarılı olan kişiler muhabirlik mesleğine ilk adımı atarlar.

Adaylar;

Anadolu Üniversitesinin ilgili bölümüne girebilmek için ayrıca özel yetenek sınavında 

başarılı olmak gerekmektedir.

Yazılı sınavla birlikte kompozisyon sınavına girerler,

Yazılı sınavı kazananlar mülakata çağırılırlar,

Mülakatı kazanan kişiler, 6 aylık hizmet öncesi kurslara alınırlar.

Anadolu Teknik Liseleri Radyo-Televizyon bölümüne girebilmek için ilköğretim okulu 

mezunu olmak ve Milli Eğitim Bakanlığının açtığı Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme 

ve Yerleştirme Sınavını kazanmak gerekmektedir.

 

YARARLANILAN BİLGİ KAYNAKLARI

 Meslek Elemanları,

 Çeşitli Üniversitelerin Katalogları,

 ÖSYS Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzu-2010,

 Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans 

Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı 2010 Kılavuzu,

 ÖSYM Üniversiteler,Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi –2000,

 Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK )Üyesi Kuruluşlar.

 

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

 İlgili eğitim kurumları,

 Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr

 Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/

 Türkiye İş Kurumu Meslek Bilgi Merkezleri.